Đất trồng sen đá: thành phần, công thức phối và cách thử

Rất nhiều chậu sen đá héo không phải vì thiếu nắng hay tưới sai, mà vì đất trồng sen đá giữ nước quá lâu. Rễ sen đá cần không khí nhiều như cần nước. Bài này giới thiệu từng thành phần giá thể, ba công thức phối dễ làm và cách tự kiểm tra hỗn hợp trước khi trồng.

Vì sao không dùng đất vườn thuần?

Đất vườn hạt mịn, khi tưới sẽ nén chặt lại, lấp hết khe khí. Trong chậu nhỏ, phần đất ở đáy ẩm suốt nhiều ngày, rễ bị ngạt và thối dần trong khi phần lá vẫn trông bình thường. Đất vườn cũng dễ lẫn trứng sâu, nấm bệnh. Vì vậy sen đá nên trồng trong giá thể phối, phần lớn là khoáng.

Các thành phần giá thể thường dùng

Khoáng nên có cỡ hạt khoảng 3–6 mm, đã sàng bỏ bột mịn; bột mịn lắng xuống đáy sẽ làm chậu bí như đất thường.

3 công thức phối giá thể sen đá

Tỷ lệ tính theo thể tích, dùng cùng một cốc hoặc gáo để đong.

1. Công thức cơ bản: 3 phần pumice, 2 phần đá nham thạch, 2 phần perlite, 2 phần mụn dừa đã xử lý, 1 phần phân trùn quế. Khoảng 70% khoáng, hợp với đa số sen đá trồng chậu để bàn.
2. Công thức tiết kiệm: 4 phần xỉ than đã rửa, 3 phần perlite, 2 phần mụn dừa, 1 phần phân trùn quế. Dễ tìm vật liệu, nhớ ngâm xả xỉ than thật sạch.
3. Công thức cho nơi mưa nhiều, nóng ẩm: 4 phần pumice, 2 phần akadama, 2 phần đá nham thạch, 1 phần mụn dừa, 1 phần phân trùn quế. Khoảng 80% khoáng, khô nhanh hơn, phù hợp ban công hay bị tạt mưa.

Bạn có thể điều chỉnh: chỗ đặt nhiều nắng, gió thì thêm chút hữu cơ; chỗ râm, ẩm thì tăng khoáng.

Làm sao biết giá thể thoát nước tốt?

Thử ba bước đơn giản trước khi trồng:

• Tưới thử một chậu giá thể: nước phải chảy ra lỗ đáy gần như ngay, không đọng trên mặt.
• Nắm một nắm giá thể ẩm rồi mở tay: hỗn hợp tơi rời ra, không vón cục.
• Cắm que tre sâu xuống đáy sau khi tưới: trong điều kiện thoáng, que khô trở lại sau vài ngày. Nếu một tuần vẫn ướt, hãy tăng khoáng.

Khi nào cần thay giá thể?

Thay khi giá thể bị nén, rêu phủ mặt, nước thấm chậm hoặc rễ đã kín chậu. Thao tác gỡ đất cũ và cắt rễ hư có trong bài xả đất, tỉa rễ sen đá, còn các bước trồng lại xem cách trồng sen đá trong chậu.

Giá thể, sỏi phủ mặt và chậu có lỗ thoát nước có tại trang chậu và vật tư. Nếu không muốn tự phối, bạn có thể mang cây tới 44 Hồ Xuân Hương để cửa hàng thay giá thể giúp, hoặc chọn sẵn cây đã trồng chuẩn tại danh mục chậu sen đá.

Đọc thêm: Cách chăm sóc sen đá · Khi nào nên thay chậu